Bilimsel ve Eleştirel Bir Bakış (2025)

Yapay zekâ (Artificial Intelligence – AI), modern diş hekimliğinde büyük bir dönüşüm yaratmıştır. Günümüzde AI; radyografik analizlerde, tedavi planlamasında, dijital gülüş tasarımında (Digital Smile Design – DSD), çürük tespitinde, implant cerrahisinin yönlendirilmesinde ve klinik karar destek sistemlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.

Ancak önemli bir soru giderek daha fazla gündeme gelmektedir:
👉 Diş hekimliğinde yapay zekâya tamamen güvenmek ne kadar güvenlidir?

Bu kapsamlı makalede, yapay zekânın sunduğu avantajları inkâr etmeden, ona tam bağımlılığın oluşturabileceği riskleri bilimsel ve objektif bir bakış açısıyla ele alıyoruz.

Yapay zekâ: güçlü bir araç, fakat bir hekim değildir

Yapay zekâ sistemleri; algoritmalar (Algorithms) ve sinir ağları (Neural Networks) üzerine kuruludur. Büyük veri setlerinden öğrenerek çalışır ve şu alanlarda oldukça etkilidir:

• Radyolojik görüntü analizi (Dental Radiology Analysis)
• Erken lezyon tespiti
• Tedavi planı optimizasyonu
• Dijital süreçlerin standartlaştırılması

Ancak unutulmaması gereken temel gerçek şudur:
Yapay zekâ veriyi analiz eder, hastayı anlamaz.

Yanlış veya eksik teşhis riski

(Misdiagnosis)

AI sistemleri çoğunlukla görüntü ve sayısal verilere dayanır. Bu durum şu sorunlara yol açabilir:

• Klinik muayenede fark edilen ince bulguların göz ardı edilmesi
• Hastanın genel sağlık öyküsünün yeterince hesaba katılmaması
• Düşük kaliteli veriyle yapılan hatalı analizler

📌 Sonuç:
Teknik olarak doğru görünen fakat klinik açıdan eksik veya yanlış bir teşhis.

Klinik sezgi ve deneyim eksikliği

(Clinical Judgment)

Yapay zekâ;

• Hastanın ağrısını yorumlayamaz
• Estetik beklentilerini anlayamaz
• Psikolojik veya davranışsal faktörleri değerlendiremez

📌 Risk:
Matematiksel olarak doğru, fakat hasta için uygunsuz tedavi planları.

Tedavilerin aşırı standartlaşması

(Over-Standardization)

AI, ortalama verilere dayalı protokoller üretir. Bu da:

• Kopya tedavi planlarına
• Kişiye özel yaklaşımın azalmasına
• Estetikte yapay sonuçlara

neden olabilir.

📌 Diş estetiğinde her gülüş benzersizdir.
Kişiselleştirme (Customization) insan uzmanlığının temelidir.

Klinik becerilerin zamanla zayıflaması

(Skill Degradation)

Yapay zekâya aşırı güven:

• Hekimin teşhis yeteneğini köreltebilir
• Klinik muhakemeyi zayıflatabilir
• Dijital sistemlere tehlikeli bir bağımlılık oluşturabilir

📌 Uzun vadede bu durum, tedavi kalitesini olumsuz etkiler.

Estetik diş hekimliğinde görsel riskler

(Aesthetic Risks)

Dijital gülüş tasarımı (Digital Smile Design – DSD) süreçlerinde AI:

• Aşırı simetrik ve yapay gülüşler önerebilir
• Yüz dinamiklerini göz ardı edebilir
• Doğal olmayan sonuçlara yol açabilir

📌 Estetik; matematik değil, sanatsal ve klinik bir dengedir.

Etik ve hukuki sorunlar

(Ethical & Legal Issues)

Bir hata durumunda:

• Sorumluluk kimde olur?
• Yazılım mı, hekim mi?

Yapay zekâ;

• Tıbbi sorumluluk
• Karar şeffaflığı
• Aydınlatılmış onam

gibi konularda ciddi etik sorular doğurur.

📌 Tıpta sorumluluk asla bir yazılıma devredilemez.

Veri güvenliği ve hasta gizliliği

(Data Privacy & Cybersecurity)

AI sistemleri:

• Hassas tıbbi verilerin saklanmasını
• Dijital platformlarda paylaşılmasını

gerektirir.

📌 Olası riskler:

• Siber saldırılar
• Veri sızıntıları
• Hasta bilgilerinin izinsiz kullanımı

Doğru yaklaşım: İnsan + Yapay zekâ iş birliği

Yapay zekâ tek başına bir tehdit değildir.
Tehlike, onun insan uzmanlığının yerine geçmesiyle ortaya çıkar.

En güvenli model:
👉 Human–AI Collaboration

Neden insan uzmanlığı vazgeçilmezdir?

Deneyimli bir diş hekimi:

• Veriyi eleştirel biçimde yorumlar
• Tedaviyi hastaya göre uyarlar
• Beklenmeyen klinik durumları yönetir
• Hastaya bütüncül bir yaklaşım sunar

Türkiye’de örnek yaklaşım: Dr. Abdurrahman Öztürk Kliniği

Abdurrahman Ozturk kliniğinde yapay zekâ, karar verici değil; destekleyici bir araç olarak kullanılır.

Bu yaklaşım sayesinde klinik:

• Dijital teknolojiler ile klinik deneyimi dengeler
• Kişiye özel tedaviler sunar
• Estetik ve fonksiyonel sonuçları birlikte değerlendirir

Bu bütüncül vizyon, Dr. Abdurrahman Öztürk Kliniği’ni İstanbul, Türkiye’de diş tedavileri alanında en güvenilir ve önde gelen kliniklerden biri haline getirmektedir.

Sonuç: Teknoloji tek başına yeterli değildir

• Yapay zekâ diş hekimliğinin geleceğidir, ancak:
• Analiz eder
• Destek olur
• Hız kazandırır

Ama karar veremez.

En güvenli ve başarılı sonuçlar; ileri teknoloji ile insan zekâsının birleştiği kliniklerde elde edilir.